De waarde van een volkstuin

De waarde van een volkstuin

Volkstuinen zijn in trek. Met name sinds de coronapandemie zijn de wachtlijsten voor deze bijzondere plekjes in het groen flink gegroeid. Tijd doorbrengen in de natuur is goed voor zowel de fysieke als mentale gezondheid, vooral in een tijd waarin mensen de verbinding met de natuur steeds meer verliezen. Zo weten we uit wetenschappelijk onderzoek bijvoorbeeld dat mensen die in een groene omgeving wonen minder vaak naar de huisarts gaan, minder stress ervaren, en dat stoffen die door bomen worden uitgescheiden (zogenaamde fytonciden) ons immuunsysteem versterken.

Het positieve gevoel dat je kunt bijdragen aan de wereld door bijvoorbeeld voedsel te verbouwen of te tuinieren, is essentieel in een tijd waarin veel mensen zich zorgen maken over het klimaat (klimaatstress). Volkstuinparken bieden bovendien ruimte voor recreatie en buitenspelen, en versterken de sociale verbinding door het organiseren van (educatieve) activiteiten.

Niet alleen voor tuinders en omwonenden zijn volkstuinparken belangrijk, ook voor de natuur en de stad zelf – vooral met het oog op klimaatverandering – hebben deze groene oases wezenlijke voordelen. Ze vergroten de lokale biodiversiteit, de inheemse, biologische beplanting dient als belangrijke voedselbron voor bestuivers, en de begroeiing biedt nest- en schuilplekken voor dieren wiens leefgebied onder druk staat van de immer uitdijende stad.

Groen in de stad zorgt bovendien voor luchtzuivering, een betere bodemkwaliteit, en opslag van CO2. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt bovendien dat oudere bomen meer CO2 opslaan dan jonge bomen. Dus hoewel het aanplanten van nieuw groen belangrijk is, is de bescherming van ‘oud’ groen, zoals op volkstuinparken, minstens zo cruciaal.

Door klimaatverandering zullen steden als Amsterdam steeds vaker voor belangrijke uitdagingen komen te staan, zoals hittestress en wateroverlast. Volkstuinparken zorgen voor natuurlijke verkoeling en zijn een cruciaal puzzelstukje in de opvang en berging van overtollig water. Tot slot wordt het over het algemeen ’s nachts nog donker op volkstuinparken. Donkere gebieden zijn van levensbelang voor verschillende nachtdieren, waaronder vleermuizen en nachtvlinders, wiens leefgebied steeds meer onder druk staat van lichtvervuiling.

Recent heeft Kennis Natuurlijk! van Naturalis in opdracht van AVVN samen natuurlijk tuinieren de waarde van volkstuinen onderzocht en de voordelen op een rijtje gezet. Deze kun je hier vinden.